Mieczysław Tadeusz Janikowski

Twórczość Mieczysława Tadeusza Janikowskiego (1912-1968) jest nadal mało znana, zarówno polskim krytykom sztuki, jak i szerszym jej odbiorcom. Przyczynił się do tego fakt, iż artysta działał w Paryżu w latach, kiedy kontakty Polski z Zachodem były ograniczone, a i sam Janikowski nie zabiegał o wystawy i popularność.

Urodzony w Zaleszczykach, w rodzinie inteligenckiej, młodość spędził w Olkuszu, gdzie ukończył Gimnazjum Humanistyczne im. Kazimierza Wielkiego. Po odbyciu służby wojskowej w Szkole Podchorążych w Grudziądzu zamieszkał w Krakowie. Przez rok uczęszczał na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1933), a następnie wstąpił do Akademii Sztuk Pięknych, gdzie profesorami Janikowskiego byli Jarocki, Sichulski i Filipkiewicz. Absolutorium tej uczelni uzyskał w roku 1939. Po wybuchu II wojny światowej brał czynny udział w kampanii wrześniowej, a następnie, nie składając broni, przez Węgry, dotarł w 1940 do Francji, gdzie wstąpił do tworzącego się tam Wojska Polskiego. Ewakuowany do Wielkiej Brytanii został wcielony do I Dywizji Pancernej gen. Maczka. Brał udział w inwazji na kontynent i w roku 1944 został ranny.

Po zakończeniu wojny podjął studia w College of Art w Edynburgu i otrzymał dyplom tej uczelni. Wyjechał na stypendium do Francji, a następnie powrócił na dwa lata (1951-1953) na Wyspy Brytyjskie i zamieszkał w Londynie. Ostatecznie osiadł w Paryżu, miał tu pracownię na Montparnasse w rotundzie la Ruche, którą dzielił z innym polskim malarzem Stanisławem Grabowskim a następnie przejął ją w całości. Kilkakrotnie odwiedzał rodzinę mieszkającą w Krakowie, tam też nagle zmarł w grudniu 1968 roku.
Twórczość Mieczysława T. Janikowskiego sytuuje się w kręgu malarstwa abstrakcyjnego, które wywodzi się z tradycji konstruktywizmu Malewicza i Strzemińskiego. Jest ona porównywalna z największymi osiągnięciami sztuki światowej. Do tych rozwiązań formalnych doszedł Janikowski samodzielnie, pokonując bardzo konsekwentną i czytelną drogę artystyczną, sukcesywnie dążąc do eliminacji przedmiotu na rzecz wzajemnych relacji płaszczyzn i form (...).

Źródło