| RAJMUND ZIEMSKI |
| Wpisany przez cezary | ||||
| niedziela, 06 grudnia 2009 20:56 | ||||
Strona 2 z 3
Z upodobaniem zestawiał partie malowane gładko z liszajowatymi, chropowatymi naroślami farby kładzionej grubo i rozlewanej cienkimi strużkami, co dawało efekt gęstej pajęczej sieci zasnuwającej przestrzeń obrazu (tę kunsztowność materii akcentował między innymi Jacek Sempoliński; można tutaj też dodać, że malarstwo Ziemskiego czasami przypominało - i przypomina - kompozycje Jerzego Tchórzewskiego). Jego obrazy stawały się przez to krajobrazami wewnętrznymi, odbiciem marzeń, snów, indywidualnych emocji, czasem niepokojów. Uniwersalne, magiczne znaczenie zyskiwały wtedy jedynie, gdy autor powiększał ich rozmiary, akcentował hieratyczność - upodobał sobie pionowy prostokąt, gdzie strzelistość całości często podkreślał wertykalny "kręgosłup", forma "szkieletowa" (niedwuznacznie kojarząca się z obrazem Pollocka KATEDRA, 1960; PEJZAŻ 45/61, PEJZAŻ 60/64). Niekiedy zaś łączył kompozycje w tryptyki (lata 1972-73). Jeśli zgodzimy się, że były to w ogóle nadal pejzaże, warto będzie odnieść do nich słowa Jerzego Olkiewicza: "Są to pejzaże kościste, z których słońce wyssało dobroduszną, życiodajną glebę, karmiącą zwykle zieleń i owoce. Pejzaże pozbawione ostentacyjnego piękna krajobrazu [...]. Mały skrawek własnej żarliwości i niepokoju - wydłużony prostokąt, w którym pomarszczona, wyschła, poszarpana materia kondensuje się w dramatyczną formę, o ciężarze gatunkowym mierzonym pasją i uporem [...]". Z końcem lat 60. Ziemski zaczął wprowadzać do swojego malarstwa nieco inne elementy - mocne szerokie pasy, poziome lub pionowe, które kontrastował z zadomowionymi już w jego obrazach ażurowymi, pajęczymi strukturami reliefowymi. Zwiastowały one drogę do pogłębionych studiów nad dalekowschodnią kaligrafią (PEJZAŻ 21/77; PEJZAŻ 44/77). Początkowo wykonywał te prace techniką gwaszu. Nawiązał do nich w malowanych akrylami dramatycznych kompozycjach powstałych w latach 90. Od wcześniejszych różnią je bardziej wyraziste ślady gwałtowniejszych gestów, a także prowokująco rozszerzona paleta jaskrawych, świetlistych kolorów układających się w jednolicie wybarwione płaskie plamy (wszystkie prace nadal noszą ten sam tytuł: PEJZAŻ - PEJZAŻ 5/95, PEJZAŻ 4/96). Cechą charakterystyczną tych obrazów jest również zderzenie mocnego, monumentalnego hieroglificznego znaku z delikatną, rozedrganą materią pulsujących drobin pigmentu. Ziemski miał wiele wystaw indywidualnych, z których za najważniejsze można uznać pokazy w: Galerii "Krzywe Koło" (Warszawa 1957), Galerii Sztuki Nowoczesnej (Warszawa 1962), Galerii "Zachęta" (Warszawa 1968), Galerii Pryzmat (Kraków 1968), Klubie 13 Muz (Szczecin 1974), Galerii BWA (Lublin 1975), Domu Artysty Plastyka (Warszawa 1979), Galerii Zapiecek (Warszawa 1979), Galerii Studio (Warszawa 1984 i 1987), Galerii Zachęta (Warszawa 1991), Galerii Kordegarda (Warszawa 1997), Galerii Zderzak (Kraków 2003). Kilka prezentacji miało miejsce poza Polską: w Waszyngtonie i Chicago (Gres Gallery 1960 i 1963), w Brukseli (Galeria Simone van Dormael 1977), w Wiedniu (Galeria Hitzinger und Hitzinger 1987), w niemieckim Garrel (Galeria LK 1993). Bardzo aktywnie uczestniczył też w licznych ekspozycjach zbiorowych - w kraju i za granicą. W kraju, prócz wymienionej III WYSTAWY SZTUKI NOWOCZESNEJ, były to między innymi: SALON MARCOWY (Zakopane 1958), KONFRONTACJE (Warszawa 1960), PORÓWNANIA (Sopot 1965), SPOTKANIA KRAKOWSKIE (Kraków 1965), III FESTIWAL POLSKIEGO MALARSTWA WSPÓŁCZESNEGO (Szczecin 1966), III WYSTAWA I SYMPOZJUM PLASTYKI ZŁOTEGO GRONA (Zielona Góra 1967), II FESTIWAL SZTUK PIĘKNYCH (Warszawa 1968), SZTUKA KOLORU (Warszawa 1975), KOLOR W MALARSTWIE POLSKIM XIX I XX WIEKU (Poznań 1978), 75 LAT WARSZAWSKIEJ ASP (Warszawa 1980), WIDZENIE NATURY (Warszawa 1984), W HOŁDZIE WITKACEMU (Warszawa 1985), GALERIA KRZYWE KOŁO (Warszawa 1990), "W kręgu przyjaciół [kolekcja Aleksandra Wojciechowskiego]" (Warszawa 1992), "Klasycy współczesności" (Warszawa 1994), CYBISOWI, SAMBORSKIEMU (Warszawa 1996). Do tej listy wypada dodać pokazy zagraniczne, jak: "50 lat malarstwa polskiego" (Genewa 1959), I Biennale w Paryżu (1959), Międzynarodowa Wystawa Współczesnego Malarstwa i Rzeźby (Waszyngton 1960), "Malarstwo polskie" (Kopenhaga 1962; Lozanna 1963; Wiedeń 1972; Tokio 1973; Kolonia 1975), "17 polskich malarzy" (Nowy Jork 1965), III Festiwal Malarstwa (Cagnes-sur-Mer 1971), "12 malarzy polskich" (Paryż 1971), "Polskie malarstwo współczesne" (Bruksela 1976; Madryt 1977). W 1979 roku malarz otrzymał Nagrodę im. Jana Cybisa. Obszerniejsze informacje o jego twórczości zawierają katalogi ważniejszych wystaw indywidualnych, między innymi w galeriach warszawskich - "Zachęcie", "Studio", "Kordegardzie"oraz w krakowskim "Zderzaku". Szczególnie cenne wydają się pomieszczone w wielu miejscach teksty Aleksandra Wojciechowskiego, będącego również autorem pierwszej (i dotąd jedynej) publikacji monograficznej na temat sztuki Ziemskiego; jest to rzecz zatytułowana po prostu "Rajmund Ziemski", opublikowana w serii "Współczesne malarstwo polskie" (Warszawa 1965). |
||||
| Poprawiony: niedziela, 07 lutego 2010 09:50 |







